آتی سکه

تعریف قراردادهای آتی

قرارداد آتی قراردادی است که فروشنده براساس آن متعهد میشود در سررسید معین، مقدار معینی از کالای مشخص را به قیمت مشخص بفروشند و در مقابل طرف دیگر قرارداد متعهد میشود آن کالا را با آن مشخصات، خریداری نماید. در این قراردادها، برای جلوگیری از امتناع طرفین از انجام قرارداد، طرفین به صورت شرط ضمن عقد متعهد میشوند مبلغی را به عنوان وجه تضمین نزد اتاق پایاپای بگذارند و متعهد میشوند متناسب با تغییرات قیمت آتی، وجه تضمین را تعدیل کنند و اتاق پایاپای بورس کالا از طرف آنان وکالت دارد متناسب با تغییرات، بخشی از وجه تضمین هر یک از طرفین را به عنوان اباحه تصرف در اختیار طرف دیگر معامله قرار دهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سر رسید با هم تسویه کنند. مشخصات قرارداد آتی سکه بهار آزادی طرح جدید، به شرح زیر است:

نماد معاملاتی

هر نماد معاملاتی متشکل از نام کالا، ماه و سال قرارداد است. نمادهای معاملاتی باید به تصویب هیئت پذیرش برسند. نمادهای معاملاتی قراردادهای آتی سکه طلا براساس سال و ماه قرارداد به صورت زیر خواهد بود:

نمای بازار قراردادهای آتی:

نمای بازار قراردادهای آتی در سایت بورس کالای ایران به آدرس و همچنین بر روی وب سایت کارگزاری رضوی به آدرس نیز در دسترس عموم قرار دارد.نمای بازار قراردادهای آتی در سایت بورس کالای ایران به آدرس و همچنین بر روی وب سایت کارگزاری رضوی به آدرس نیز در دسترس عموم قرار دارد.
1. کد قرارداد همان نماد معاملاتی هر تابلو میباشد. در نمای بازار معاملاتی فوق، کد قرارداد آتی، سکه طلا تحویل تیر ماه 1394«GCTR94» میباشد.
2. آخرین روز معاملاتی هر قرارداد آتی، که در این نماد 25/04/1393 میباشد.
3. اندازه قرارداد، حجم دارایی پایه برای هر قرارداد را که در سر رسید قرارداد باید تحویل داده شود، مشخص میکند. در این نماد اندازه هر قرارداد 10 سکه تمام میباشد.
4. طرف تقاضا، که در آن خریداران یا متقاضیان قرارداد آتی با توجه به اولویت قیمتی- زمانی در صف خرید قرار میگیرند.
5. نشاندهندهی تعداد سفارشات خرید در قیمت 10،920،000 میباشد. در نمای معاملاتی این نماد مشاهده میکنید که در ابتدای طرف تقاضا 49 سفارش در قیمت 10،920،000( بالاترین قیمت) وجود دارد.
6. نشاندهندهی قیمت سفارشات خرید میباشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده میکنید که در ابتدای صف خرید، بالاترین قیمت سفارش خرید یعنی 10،920،000ریال قرار دارد.
7. طرف عرضه، که در آن فروشندگان یا عرضه کنندگان قرارداد آتی با توجه به اولویت قیمتی- زمانی در صف فروش قرار می-گیرند.
8. نشان دهندهی تعداد سفارشات فروش در قیمت 10،930،000 میباشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده میکنید در ابتدای صف فروش 8 سفارش فروش به قیمت 10،930،000 ریال ثبت شده است.
9. نشان دهندۀ قیمت سفارشات فروش میباشد. در نمای معاملاتی فوق مشاهده میکنید در ابتدای صف فروش، بالاترین قیمت سفارش فروش یعنی 10،930،000ریال قرار دارد.
10. قیمت تسویه روز معاملاتی قبل که ملاک انجام تسویه روزانه میباشد. همانطور که مشاهده میکنید قیمت تسویه روز قبل 11،039،478ریال بوده است.
11. قیمتهای معامله شده همان طور که قابل مشاهده است شامل اولین قیمت معامله انجام شده، بالاترین قیمت معامله انجام شده، پایینترین قیمت معامله انجام شده و آخرین قیمت معامله انجام شده است. در قسمت پایین قیمتهای معاملات انجام شده اختلاف این قیمتها با قیمت تسویه دیروز را مشاهده مینمایید که به رنگ قرمز است و نشان دهندۀ کاهش قیمت نسبت به قیمت تسویه روز معاملاتی قبل میباشد و در صورتی که این قیمت نسبت به قیمت تسویه روز معاملاتی قبل افزایش یافته باشد به صورت رنگ سبز نشان داده میشود.
12. نشان دهنده حجم معاملات انجام شده طی روز، از لحظه شروع معاملات تا زمان مشاهده نمای بازار آتی میباشد.
13. نشان دهندۀ ارزش معاملات انجام شده طی روز، از لحظه شروع جلسه معاملاتی تا زمان مشاهده نمای بازار آتی میباشد.
14. نشان دهندۀ مجموع موقعیتهای تعهدی باز در نماد معاملاتی مذکور در هر لحظه از زمان است.
15. نشان دهندۀ تغییرات در تعداد موقعیتهای تعهدی باز طی جلسه معاملاتی در هر لحظه از زمان است.

بخش دوم- ورود به بازار قراردادهای آتی

افراد حقیقی و حقوقی برای شروع فعالیت در بازار معاملات قراردادهای آتی، ابتدا باید به مدت 8 ساعت تحت آموزش مفاهیم اولیه قراردادهای آتی قرار گرفته و با شرکت در آزمون و اخذ نمره حداقل 60 از 100 که از محتوای مطالب ارائه شده طی این جلسه آموزشی برگزار میشود و اخذ گواهینامه حضور در این دوره به کارگزاری مراجعه و با ارائه مدارک زیر و پر نمودن فرم-های لازم کد آنها صادر و قادر به انجام فعالیت در بازار آتی باشند. مدارک مورد نیاز جهت پذیرش مشتریان حقیقی در بازار آتی کالا:

اهداف بورس کالای ایران

از آن جایی که بورس های کالا به عنوان نهادهایی سازمان یافته جهت داد و ستد قانونمند و نیز توسعه بازار سرمایه و بخش های مختلف اقتصادی به شمار می روند، لذا نتایج عملکرد آنها می تواند تاثیرات بسیار مثبتی در مناسبات تولید، توزیع ، مصرف و در نتیجه افزایش رفاه اقتصادی جوامع به دنبال داشته باشد؛ چرا که بورس کالا تجلی گاه خواسته های تولیدکنندگان و مصرف کنندگان است و در این بازار است که همه فعالان بازار، نیازهای خود را در یک فضای رقابتی، شفاف و قانونمند مطرح می کنند. از مهمترین اهداف و اثرات بورس کالا می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
1- ایجاد بازاری قانونمند و سازمان یافته جهت تسهیل داد و ستد کالاها.
2- سامان دهی بازار کالاها از طریق مکانیزم اجرایی ناظر بر تعهدات و تضمین منافع طرفین معامله .
3- کشف شفاف قیمت کالاها بر اساس تعامل و تقابل عرضه و تقاضا و نیاز بازار .
4- برقراری امکان اعمال مدیریت ریسک در بازار .
5- امکان انجام معاملات نقد، نسیه، سلف، آتی و اختیار با استفاده از ابزار های نوین مالی.
6- توسعه سرمایه گذاری و فراهم سازی تسهیلات مالی برای خرید و فروش.
7- اطلاع رسانی درباره وضعیت بازار داخلی و خارجی کالاهای پذیرش شده به منظور افزایش سطح دانش فعالان بازار.

1. کپی شناسنامه (به همراه اصل آن جهت مطابقت و احراز هویت)؛
2. کپی کارت ملی (به همراه اصل آن جهت مطابقت و احراز هویت)؛
3. کپی گواهی گذراندن دورههای آموزشی مورد تأیید بورس کالا (به همراه اصل آن جهت مطابقت و احراز هویت)؛
4. تکمیل و امضای فرمهای زیر:
1-4: اقرارنامه و بیانیه ریسک معاملات آتی کالا
2-4: فرم معرفی اطلاعات حساب بانکی مشتری (جهت معرفی دو حساب بانکی افتتاح شده نزد بانکهای عامل تسویه (بانک سامان یا ملت) یکی از نوع حساب شخصی و دیگری از نوع در اختیار بورس که به حساب عملیاتی معروف میباشد)
3-4: فرم مشخصات مشتریان حقیقی
هر مشتری با کد معاملاتی خود فقط با یک شرکت کارگزاری قادر به انجام معاملات خود میباشد و در صورت تمایل به تغییر کارگزاری باید فرم انتقال کد معاملاتی را تکمیل و آن را نزد کارگزاری مورد نظر خود ارائه نماید.

حساب عملیاتی:

حساب عملیاتی مشتری، حساب بانکی مشتری است که جهت تسویه وجوه توسط اتاق پایاپای مورد استفاده قرار میگیرد. برای اتخاذ هر قرارداد آتی وجه تضمین اولیه، باید در این حساب موجود باشد. حساب در اختیار بورس، حسابی است که مشتری صرفاً قادر به واریز وجه و همچنین مشاهده اطلاعات مربوط به حساب میباشد و حق برداشت از حساب مزبور در اختیار اتاق پایاپای میباشد.

درخواست انتقال وجه

اگر مشتری قصد برداشت از حساب عملیاتی خود را داشته باشد، باید فرم درخواست انتقال وجه را تکمیل و آن را به کارگزاری ارائه کند. انتقال وجه از حساب در اختیار بورس فقط به حساب شخصی ذکر شده در فرم معرفی اطلاعات حساب-های بانکی مشتری امکانپذیر است.

ثبت سفارش مشتری

قبل از ثبت سفارشات مشتری در فرمهای ثبت سفارش، کارگزاران باید از واریز وجه تضمین اولیه توسط مشتریان، به ازای هر قرارداد آتی اطمینان حاصل نمایند. کارگزاران موظفند سفارشات هر مشتری را در فرمهای ثبت سفارش که توسط بورس ابلاغ میشود، ثبت نمایند. سفارشات میتوانند به صورت کتبی، تلفنی، از طریق اینترنت و یا سایر روشهای تعیین شده توسط بورس انجام شود. هر سفارش حداکثر میتواند 10 قرارداد آتی را دربر بگیرد. به عنوان مثال اگر شخصی تمایل به اخذ قرارداد آتی به میزان 500 عدد سکه باشد، باید آن را حداقل طی 5 سفارش که هر کدام شامل 10 قرارداد آتی باشد، ثبت کند. سفارشات از لحاظ« نوع» به دو دسته قابل تقسیم میباشند: • سفارش به قیمت معین: سفارشی است که باید در قیمت تعیین شده توسط مشتری یا قیمت بهتر انجام شود. • سفارش به قیمت بازار (اصطلاحاً سر خط): سفارشی است که مشتری تعیین میکند در« قیمت بازار» معامله شود.

بخش سوم- نحوه انجام معامله انجام معاملات آتی

هنگام ثبت سفارشات توسط کارگزار، سفارشات مشتریان براساس اولویت قیمت و در صورت تساوی قیمتها براساس اولویت زمانی ورود سفارش به سامانه معاملاتی، اجرا میشود. قبل از شروع معامله در هر نماد معاملاتی، در دوره پیشگشایش مشتریان میتوانند از وضعیت بازار ارزیابی داشته باشند. دوره پیش گشایش دورهای است که در آن امکان ثبت، تغییر و حذف سفارش وجود دارد اما هیچ معاملهای انجام نمیشود. مدت این دوره 30 دقیقهی ابتدایی (ساعت 10 تا 10:30) جلسه معاملاتی است که پس از آن حراج تک قیمتی اجرا خواهد شد. پس از دوره پیش گشایش، حراج تک قیمتی، جهت کشف یک نرخ برای اجرای سفارشات ثبت شده انجام میشود. در حراج تک قیمتی از بین قیمت های موجود در صف خرید و صف فروش که امکان انطباق با یکدیگر را دارند، قیمتی انتخاب میشود که براساس آن بیشترین حجم معاملات در بازار امکانپذیر باشد؛ سپس تمامی سفارشات ممکن را به آن قیمت با یکدیگر تطبیق داده و از صف خارج مینمایند. پس از حراج تک قیمتی معاملات با حراج پیوسته ادامه مییابد.

1. دوره پیش گشایش(ساعت 10 تا 10:30)
2. حراج تک قیمتی
3. حراج پیوسته(ساعت 10:30 تا 18:55 شنبه تا چهارشنبه و تا ساعت 15:55روز پنجشنبه)
4. دوره پایانی معاملات(18:55 تا 19 از شنبه تا چهارشنبه و 15:55 تا 16روز پنجشنبه)
5. بسته شدن جلسه معاملاتی(رأس ساعت 19 از شنبه تا چهارشنبه و رأس ساعت 16 روز پنجشنبه)

دی ان ان